Özel ders vermek yasal mı, vergisi var mı?

Kanun metinleri 3 Ekim 2026'da mevzuat.gov.tr'deki güncel hâlinden okundu. Bu sayfa genel bilgidir, vergi ya da hukuk danışmanlığı değildir; kendi durumunuz için bir mali müşavire danışın. Tutarlar her yıl Gelir Vergisi Genel Tebliği'yle güncelleniyor.

Özel ders geliri neden “serbest meslek kazancı”?

Gelir Vergisi Kanunu'nun 65. maddesi serbest meslek faaliyetini “sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin iş verene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılması” diye tanımlıyor. Kendi öğrencinizi bulup ücretini kendiniz aldığınız özel ders tam olarak bu. Bir dershane ya da kurs sizi bordroyla çalıştırıyorsa o gelir ücrettir ve vergisini işveren keser; bu sayfa öğrenciden doğrudan ücret alan öğretmen içindir.

Ara sıra ders veriyorsanız: arızi kazanç istisnası

GVK 82. madde, “arızi olarak yapılan serbest meslek faaliyetleri dolayısıyla tahsil edilen hâsılatı” arızi kazanç sayıyor ve bu tür kazançların bir takvim yılındaki toplamının belli bir kısmını vergiden istisna tutuyor. 2026 için bu tutar ₺350.000 (Seri No: 332 Gelir Vergisi Genel Tebliği, Resmî Gazete 31 Aralık 2025). Belgelenebilen giderler hasılattan düşülüyor; istisnayı aşan kısım için mart ayında yıllık beyanname veriliyor.

Ölçek vermek için: Özel Ek Ders'te yayındaki 212 öğretmenin saatlik ortanca ücreti ₺800; bu ücretle ₺350.000 yaklaşık 437 ders saati eder. Ama dikkat: tutarın altında kalmak faaliyeti arızi yapmıyor. Belirleyici olan tutar değil süreklilik.

Düzenli ders veriyorsanız: serbest meslek erbabı

GVK 66. madde serbest meslek faaliyetini “mutat meslek hâlinde” yapanı serbest meslek erbabı sayıyor ve yanında başka bir işte çalışmanız bunu değiştirmiyor. Kanun “mutat” için saat ya da tutar sınırı koymuyor. Her hafta aynı öğrencilerle ders veriyor, ilan açıyor ve bunu düzenli gelir olarak sürdürüyorsanız pratikte bu gruptasınız. Yükümlülükler:

• İşe başlama bildirimi. Serbest meslek erbabı işe başladığını vergi dairesine bildirmek zorunda (VUK md. 153); gerçek kişide süre işe başlamadan itibaren 10 gün (VUK md. 168).
• Serbest meslek makbuzu. Mesleki her tahsilat için makbuz düzenleyip bir nüshasını ödeyene vermek zorunlu (VUK md. 236). Makbuzda adınız, vergi daireniz ve numaranız, ödeyenin adı, tutar ve tarih yazar (md. 237).
• Yıllık beyanname. Kazanç, giderler düşülerek yıllık gelir vergisi beyannamesiyle beyan ediliyor.
• Sosyal güvenlik. Serbest meslek kaydı, başka bir yerde sigortalı değilseniz kendi adınıza sigorta (Bağ-Kur) yükümlülüğü de doğurabiliyor. Prim tutarı ve durumunuz için mali müşavire danışın.

29 yaşından küçükseniz: genç girişimci istisnası

GVK mükerrer 20. madde, ticari, zirai ya da mesleki faaliyeti nedeniyle ilk kez gelir vergisi mükellefi olan ve mükellefiyet başladığında 29 yaşını doldurmamış kişinin, işe başladığı yıldan itibaren üç vergilendirme dönemi boyunca kazancının gelir vergisi tarifesinin ikinci dilimindeki tutara kadar olan kısmını istisna tutuyor; 2026 tarifesinde bu tutar ₺400.000. Şartlar: işe başlamayı kanuni süresinde bildirmek, işi bizzat yapmak, başka birinin mevcut faaliyetini devralmamak. İstisnanın altında kalsanız da yıllık beyanname veriliyor.

Yeni mezun ve üniversite öğrencisi öğretmenler için bu önemli: Özel Ek Ders'te deneyimi 0–2 yıl olan 72 öğretmenin saatlik ortancası ₺500; bu ücretle ₺400.000 yılda yaklaşık 800 ders saati eder. Öğrenciyken ders verenler için ayrıntı: üniversite öğrencisiyken özel ders vermek.

Kadrolu devlet öğretmeniyseniz

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 28. maddesi memurların tacir ya da esnaf sayılacakları faaliyette bulunmasını yasaklıyor ve ekliyor: memurlar “mesleki faaliyette veya serbest meslek icrasında bulunmak üzere ofis, büro, muayenehane ve benzeri yerler açamaz; gerçek kişilere … ait herhangi bir iş yerinde … çalışamaz.” Madde metninde “özel ders” kelimesi geçmiyor; ama ücretli bireysel ders bu kapsamda değerlendirilip disiplin konusu yapılabiliyor. O yüzden ilan açmadan önce bağlı olduğunuz il ya da ilçe milli eğitim müdürlüğünden yazılı görüş alın. Okulunuzdaki destekleme ve yetiştirme kursları ile halk eğitim merkezi kursları, ek ders ücretiyle yapılan yasal yol.

Özel okulda çalışıyorsanız iş sözleşmeniz ve Borçlar Kanunu'ndaki sadakat borcu belirleyici; ayrıntı özel okul öğretmeni özel ders verebilir mi sayfasında. Ücretli öğretmen ya da atanmayı bekleyen öğretmenseniz durumunuz ayrı: ücretli ve atanamamış öğretmenler için özel ders.

Evde grup dersi ya da etüt: kurum izni sınırı

5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kursları, etüt ve benzeri özel öğretim kurumlarını düzenliyor; 3. maddeye göre “bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınması zorunlu” ve izin alınmadan öğrenci kaydı yapılamıyor. Bire bir ders ya da iki kardeşe birlikte ders bu kapsamda değil. Ama evde her gün farklı saatlerde öğrenci grupları alınan, kayıt ve ücret tarifesi olan bir düzen kurs niteliğine yaklaşıyor. Grup dersini küçük tutun, öğrencinin evinde ya da online yapın.

Özel Ek Ders bu işin neresinde?

Özel Ek Ders bir ilan ve iletişim sitesi: ödemeye aracılık etmiyor, komisyon almıyor, ücret öğrenciden doğrudan size geçiyor. Bu yüzden vergi ve makbuz yükümlülüğü platform üzerinden değil, sizin üzerinizden işliyor; yukarıdaki kurallar ders öğrenciyi nereden bulursanız bulun aynı. Komisyonlu sitelerle fark için özel ders verme siteleri karşılaştırmasına, aylık brüt hesap için özel ders kazancı sayfasına, başlangıç adımları için özel ders nasıl verilir rehberine bakın.