Özel okul öğretmeni özel ders verebilir mi?
Kanunda açık bir yasak yok; sınırı iş sözleşmeniz ve sadakat borcu çiziyor. Başka okulların öğrencisine okul dışında ders vermek ile kendi okulunuzun öğrencisinden ücret almak aynı şey değil. Kanun maddeleri, ayrıldıktan sonraki rekabet yasağı ve ek ders–özel ders karşılaştırması aşağıda.
Kısa cevap: kime, ne zaman ders verdiğinize bağlı
Kadrolu devlet öğretmeninin sorusu 657 sayılı Kanun; özel okulda, kolejde ya da kurs merkezinde çalışan öğretmenin sorusu ise iş sözleşmesi. Aşağıdaki tablo dört durumu ve dayandığı maddeyi veriyor.
| Durum | Ne demek | Dayanak |
|---|---|---|
| Başka okulun öğrencisine, okul saatleri dışında | Kanunda açık yasak yok; sözleşmenizdeki ek iş maddesine bakın.TBK md. 396, iş sözleşmesi | TBK md. 396, iş sözleşmesi |
| Kendi okulunuzun öğrencisine, ücretli | En riskli durum: işverenle rekabet sayılabilir. Önce yönetime yazılı sorun.TBK md. 396/3 | TBK md. 396/3 |
| Okuldan ayrıldıktan sonra eski öğrencilere | Yalnız yazılı rekabet yasağı varsa sınırlı; en çok 2 yıl, yer ve iş türüyle ölçülü olmalı.TBK md. 444–447 | TBK md. 444–447 |
| Vergi | Maaş ücret geliri; özel ders serbest meslek kazancı. Ara sıra ders veren için arızi istisna var.GVK md. 65, 82 | GVK md. 65, 82 |
Sadakat borcu: sözleşme sürerken
Özel okul öğretmeni memur değil, işçi. Türk Borçlar Kanunu'nun 396. maddesi işçiye iki borç yüklüyor: işi özenle yapmak ve işverenin haklı menfaatini korumakta sadakatle davranmak. Maddenin üçüncü fıkrası doğrudan bu sorunun cevabı: işçi, hizmet ilişkisi devam ettiği sürece, sadakat borcuna aykırı olarak bir ücret karşılığında üçüncü kişiye hizmette bulunamaz ve özellikle kendi işvereni ile rekabete girişemez.
Yani kanun her ek işi yasaklamıyor; sadakate aykırı olanı ve işverenle rekabeti yasaklıyor. Cumartesi öğleden sonra başka bir okulun 7. sınıf öğrencisine matematik anlatmak ile çalıştığınız kolejin öğrencisine, sizin de girdiğiniz derste ücretli etüt yapmak arasındaki fark burada. İkincisinde kurum aynı öğrenciye aynı hizmeti zaten satıyor. Aynı maddenin dördüncü fıkrası, işte öğrendiğiniz bilgileri — öğrenci ve veli listesi, okulun soru bankası, deneme sınavı sonuçları — kendi yararınıza kullanmayı da yasaklıyor.
Pratikte belirleyici olan sözleşmeniz. Birçok özel okul ve kurs iş sözleşmesine ek iş ya da “kurum dışında özel ders” maddesi koyuyor. 5580 sayılı Kanun'un 9. maddesine göre bu sözleşme yazılı ve en az bir takvim yılı süreli yapılıyor; bir kopyası sizde olmalı. Maddeyi okuyun, belirsizse yönetime yazılı sorun ve cevabı saklayın.
657 sayılı Kanun size uygulanır mı?
Kısmen ve belirsiz. 5580'in 9. maddesi kurumlardaki öğretmeni sosyal güvenlik ve özlük hakları bakımından İş Kanunu'na (4857) ve 506 sayılı Kanun'a; yetki, sorumluluk, ödül ve cezalar bakımından 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na bağlıyor. Kadrolu öğretmeni sınırlayan ek iş kuralı 657'nin 28. maddesinde. Bu atfın 28. maddeyi özel okul öğretmenine de uygulayıp uygulamadığını kanun açıkça söylemiyor; biz de burada kesin bir hüküm vermiyoruz. Emin değilseniz il milli eğitim müdürlüğüne yazılı sorun. Kadrolu meslektaşlarınızın durumu için özel ders vergisi ve yasal durum sayfasına bakın.
Okuldan ayrıldıktan sonra: rekabet yasağı
Eski okulunuzun öğrencisi ya da velisi ayrıldıktan sonra sizi arayabilir. Bunu sınırlayan tek şey, sözleşmenizde yazılı bir rekabet yasağı. Borçlar Kanunu bu yasağa dört sınır koyuyor:
- Yazılı olmalı ve ancak iş size müşteri çevresini tanıma imkânı verdiyse, bu bilgiyi kullanmanız işverene önemli bir zarar verecekse geçerli (md. 444).
- Ölçülü olmalı: yer, zaman ve iş türü bakımından ekonomik geleceğinizi hakkaniyete aykırı tehlikeye atamaz; süresi özel durumlar dışında iki yılı aşamaz. Aşırı yasağı hâkim daraltabilir (md. 445).
- Aykırılığın bedeli: işverenin zararı ya da sözleşmede yazan ceza tutarı (md. 446).
- Sona erer: okul sizi haklı bir sebep olmadan çıkardıysa ya da siz okulun yüklenebileceği bir sebeple ayrıldıysanız yasak kalkıyor (md. 447).
“Bütün Türkiye'de beş yıl ders veremezsin” gibi bir madde kanunun koyduğu sınırların dışında. Sözleşmenizde böyle bir madde varsa hukuki destek alın.
Özel okulda ek ders ücreti ve özel ders karşılaştırması
5580 sayılı Kanun'un 9. maddesi bir alt sınır koyuyor: kurumlardaki ek ders ücreti, resmî okullar için belirlenen tutardan az olamaz. 1 Temmuz – 31 Aralık 2026 döneminde resmî okulda gündüz ek dersinin brüt saat ücreti ₺220,57 (140 gösterge × 1,575512 aylık katsayı). Özel okul ek dersi bunun altında ödeyemez; üstünde ödeyip ödemediği sözleşmenizde yazıyor.
Özel Ek Ders'te yayındaki öğretmenlerin saatlik ortanca özel ders ücreti şu an ₺800. Bir saatlik özel ders, asgari ek ders ücretinin yaklaşık 3,6 katı. Bu bir oran, kazanç vaadi değil: özel dersin yolu, iptali ve öğrenci bulma süresi var; ek ders ise okulda, düzenli ve sigortalı. Haftalık saate göre aylık hesap için özel ders kazancı sayfasına bakın.
Sitede kurum deneyimli öğretmen var mı? Ölçtük
4 Ekim 2026 itibarıyla Özel Ek Ders'te yayındaki 162 profilin 7'si tanıtımında kolejde, özel okulda, dershanede ya da kurs merkezinde çalıştığını veya çalışmış olduğunu yazıyordu; bu profillerin saatlik ortanca ücreti ₺1.000, site genelinin ₺800. Profilleri tek tek okuyarak saydık. Kurum deneyimi ücrete yansıyor, ama sitede bu profillerin daha çok öğrenci mesajı aldığını gösteren bir veri yok; mesajı en çok fotoğraflı, ilk dersi ücretsiz ve kısa tanıtımında seviye ya da sınav adı geçen profiller alıyor (bkz. özel ders ilanı nasıl yazılır).
Profilinizde okulunuzun adını yazmalı mısınız?
Gerekmiyor. “Özel bir kolejde 6 yıl matematik öğretmenliği, LGS dönemlerinde deneme analizi” cümlesi veliye aynı güveni veriyor ve okulunuzu işin içine sokmuyor. Profilde okul adı, kadro ya da işyeri sorulmuyor. Yazmanız gerekenler: hangi sınıflar, hangi sınav, hangi ilçe ya da online, hangi akşamlar ve hafta sonu hangi saatler müsait olduğunuz. Okul takviminiz sabit olduğu için müsait saatleri net yazmak sizin avantajınız.
Profili açarken
Kayıt bir dakika; profil sihirbazı branş, seviye, il ve ilçe, ücret ve tanıtım yazısını soruyor. Zorunlu alanlar dolunca profil onay beklemeden yayına çıkıyor. Komisyon, üyelik ya da teklif ücreti yok: ücreti siz belirliyorsunuz, öğrenci size doğrudan ödüyor. Diğer sitelerin ücret modelleri için özel ders verme siteleri karşılaştırmasına, okul çıkışı online ders için online özel ders nasıl verilir sayfasına bakın.
Kaynaklar: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 396, 444–447 ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu md. 9; mevzuat.gov.tr'deki güncel metinden, 4 Ekim 2026 tarihinde okundu. Bu sayfa genel bilgi, hukuki danışmanlık değil.
Profilini 16 dakikada aç. Ücretsiz, komisyonsuz, onay beklemeden yayında. Okul adı sorulmaz; ücretini ve saatlerini sen belirlersin.
Öğretmen ol