Öğretmen ek iş yapabilir mi?

Kadrolu öğretmene ne yasak?

Kadrolu öğretmen Devlet memuru. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 28. maddesi, memurun “ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma” yasağını sayıyor. Memur şunları yapamıyor:

• Türk Ticaret Kanunu'na göre tacir ya da esnaf sayılmayı gerektiren bir faaliyet (dükkân, şirket, ticari işletme işletmek)
• Ticaret ve sanayi müesseselerinde görev almak; ticari mümessil ya da ticari vekil olmak
• Kollektif şirkette ortak, komandit şirkette komandite (sınırsız sorumlu) ortak olmak
• Meslekî ya da serbest meslek faaliyeti için ofis, büro, muayenehane ve benzeri yer açmak
• Gerçek kişilere, özel hukuk tüzel kişilerine ya da meslek kuruluşlarına ait herhangi bir işyerinde çalışmak
• Vakıf üniversitelerinde çalışmak

Yasağın dışında tutulanlar da aynı maddede sayılıyor:

• Üyesi olduğu yapı, kalkınma ve tüketim kooperatiflerinin yönetim, denetim ve disiplin kurullarında görev
• Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve kanunla ya da Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulmuş yardım sandıklarının bu kurullarında görev
• Özel kanunlarda belirtilen görevler

Madde bir ilke koyuyor: memurun tacir ya da esnaf sayılmasını gerektiren iş ve başkasının işyerinde çalışma yasak. Telif geliri ya da kira geliri gibi tacir veya esnaf sayılmayı gerektirmeyen gelirler 28. maddenin saydığı yasaklar arasında yok. Bir faaliyetin ticari işletme sayılıp sayılmadığı ise somut olaya göre değişiyor. Emin değilseniz başlamadan önce kurumunuzdan yazılı görüş alın.

Eşinizin ya da reşit olmayan çocuğunuzun bu faaliyetlerden birini yapması size yasak getirmiyor. Ancak bu durumu 15 gün içinde kurumunuza bildirmeniz gerekiyor (md. 28, son fıkra).

Özel ders: en çok sorulan ek iş

Öğretmenin özel dersi için geçerli kural 657'de değil, 2024'te yürürlüğe giren 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu'nda. Kanunun 24. maddesi, ilgili mevzuatın öngördüğü durumlar dışında öğrencilere menfaat karşılığı özel ders veren ya da özel ders için yönlendirme yapan öğretmene aylıktan kesme cezası öngörüyor. Bu ceza brüt aylığın 1/30'u ile 1/8'i arasında kesinti demek. Kanunun 2. maddesi MEB okullarındaki kadrolu ve sözleşmeli öğretmenleri, 24. madde bakımından da özel okul, kolej ve kurs öğretmenlerini kapsıyor. Ayrıntılar özel ders veren öğretmene ceza sayfasında.

İzinle yapılabilen: özel okulda ücretli ders

5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 8. maddesi, resmî okulda görevli öğretmene açık bir yol bırakıyor. Öğretmen asıl görevini aksatmamak, kendi aylık karşılığı ders saatini doldurmak ve çalıştığı kurumun iznini almak şartıyla yalnız özel okullarda ücretli ders verebiliyor. Bu dersin üst sınırı, aylık karşılığı okutmakla yükümlü olduğu haftalık ders saatinin yarısı. Madde “sadece okullarda” dediği için kurs ve etüt merkezi gibi okul dışı kurumlar bu iznin içinde değil. Öğretmenlik niteliği taşıyan diğer Devlet memurlarına da izinle haftada 10 saate kadar ücretli ders görevi verilebiliyor.